Категория: Статьи

Народный Ансамбль хомусистов “Кэскил

В 1987 г. на базе восмилетней Техтюрской школы Хангаласского улуса при поддержке директора школы Николая Спиридоновича Шишигина был организован ансамбль хомусистов “Кэскил”. Первым руководителем ансамбля работала Матрена Тарасовна Ильина, хомусист импровизтор, ветеран художественной самодеятельности. Первоначально ансамбль был для учеников школы, позже к присоеденились хомуситки преклонного возраста. И все же у истоков стояло старшее поколение. Именно […]

Читать запись полностью

“Кылыадьы Уус утума” – выставка хомусов И.Ф. Захарова – Кылыадьы Уус и его учеников, посвященная 100-летию И. Ф. Захарова – Кылыадьы Уус, Заслуженного работника культуры Якутской АССР, известного мастера-изготовителя хомуса

Читать запись полностью

Из фонда МиЦХНМ

К.Д. Уткин –  саха тимирин тиэрминнэрин чинчийээччи К.Д. Уткин “Черная металлургия якутов второй половины ХIX – начала XX вв.” монографиятын «Профессиональная лексика якутской металлургии» диэн бүтэһик баһыгар идэтийбит уустар, тимир уһаарааччылар туттар тылларыгар болҕомтотун уурбута уонна араас өрүттээх кыһалҕалары быһаарарга этии киллэрбит. Ол курдук, саха тимирин тиэрминин тарҕаныытыгар, уустар уонна уһаарааччылар туттар тылларын икки ардыгар […]

Читать запись полностью

Из фонда МиЦХНМ

Кылыадьы уус кыһатыттан саҕыллар санаалар… Захаров Иван Федорович – Кылыадьы уус 1979 сыллаахтан хомуһу охсуунан дьарыктаммыт. Үйэ чиэппэриттэн ордук кэм устата мындыр толкуйун, сатабылын барытын ууран, хомус арааһын охсон, өбүгэ үнүстүрүмүөнүн тыаһын тупсарыыга бэйэтин тус суолун-ииһин тобулбута. 1990 сыллаахха тохсунньу 29 күнүнээҕи №0-10 бирикээһинэн кини 24 хомуһун Хомус түмэлэ атыылаһан турар. Ол хомустар муһуой научнай […]

Читать запись полностью

Хомус туоната – Сунтаарга

Кулун тутар 10-13 күннэригэр Сунтаар улууһугар хомуска аналлаах тэрээһиннэр буолан аастылар.  Бастатан туран, улуус оскуолаларын алын сүһүөх 3-4 кылаастарыгар хомус олимпиадата иккис туурун хомуйан түмүк таһаарда. Ону сэргэ уһуйааччыларга аналлаах  “Саха хомуһун тардыы төрүт үгэстэрэ” диэн үөрэҕирии, эбии үөрэхтээһин уонна култуура тэрилтэлэрин иһинэн үлэлиир хомус куруһуогун салайааччыларыгар, уһуйааччыларыгар аналлаах уонна нэһилиэнньэ атын да араҥатын үөрэтэр, […]

Читать запись полностью

Из фонда МиЦХНМ

Хэл хуур монгольский Это разновидность музыкального инструмента, который распространен в более чем 160 странах мира. Он, благодаря простой форме и конструкции, но при этом удивительному разнообразию и глубине звучания, очаровывает любителей этнической музыки и захватывает их души по всему миру. Несмотря на его древнюю историю и широкое распространение во многих частях мира, гипотеза о происхождении […]

Читать запись полностью

Хомус якутский. «Бурцевский» хомус с тремя креплениями в деревянном футляре

Учётный номер: МХНМ КП 9019, МИ 1729 Наименование предмета:  Хомус якутский. «Бурцевский» хомус с тремя креплениями в деревянном футляре. Мастер-изготовитель: Бурцев Николай Петрович (1907-1987) Описание внешнего вида предмета. Корпус хомуса имеет кольцеобразное основание, переходящие в «щеки» с ромбовидным сечением. Язычок прикреплен жестко в трех местах к основанию корпуса, причем две точки крепления находятся непосредственно около […]

Читать запись полностью

Коллекция Фредерика Крейна: 10 лет спустя

Сыаната биллибэт кэллиэксийэ Хомус муһуойун бирэсидьиэнэ Алексеев И.Е. Фредерик Крейни кытта 1985 сылтан ыла суруйсубут. Аан дойдуга хомус сайдар саҕахтарын торумнаспыттар.  Бастаан 1988 сыллаахха Вашингтон куоракка көрсүспүттэр. Иван Егорович этэринии, Майк Сигери, Леонард Фоксы о да а. биллэр муусукааннары кытта «кыра кэнгириэс оҕотун» тэрийбиттэр. Ити көрсүһүүгэ Фредерик Крейн кэллиэксийэтин сорҕотун Хомус Уйбааҥҥа көрдөрбүт уонна «саха […]

Читать запись полностью

Жиркова Агния Спиридоновна – айылҕаттан айдарыылаах педагог.

– Киһи төрөөбүт дойдутун илгэлээх тыыныгар иитиллэн улаатан киһи-хара, киһи киһитэ буола үүнэн тахсар. Эн төрөөбүт-үөскээбит түөлбэҥ, дьонуҥ-сэргэҥ туһунан тугу кэпсиэҥ этэй? – Мин оҕо сааһым Мэҥэ-Хаҥалас Табаҕатыгар, кэрэ айылҕалаах, сүрдээх дириҥ устуоруйалаах, тарбахха баттанар бастыҥ дьонноох хомус биир улахан түөлбэтигэр ааспыта. Амынньыкы Уус хомуһа ыал аайы баар буолара, биллэр-көстөр хомусчуттар Анатолий Чыычаахап, Спиридон Шишигин, […]

Читать запись полностью

Из фонда МиЦХНМ

История якутских хомусов с побрякушкой и бубенчиками Хомус – аарык (побрякушка), хомус – хобо (бубенчик) – какая существует связь между этими словами? Одним из ранних доказательств того, что эти слова имеют тесную связь можно назвать работу И.А. Худякова «Краткое описание Верхоянского округа”, где говорится: «…Лет шестьдесят тому назад, – булгалахец – подъехала сюда из Якутска […]

Читать запись полностью